Πώς το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα πήραν το πάνω χέρι στην Τυνησία ( σάς θυμίζει κάτι ; )

[Σχετική σημερινή είδηση : Xιλιάδες αντιπολιτευόμενοι και χιλιάδες ισλαμιστές πραγματοποίησαν πορείες, χωρίς να υπάρξουν συγκρούσεις Περίπου 40.000 αντιπολιτευόμενοι πραγματοποίησαν σήμερα πορεία στην Τύνιδα με αίτημα την αποχώρηση του κυβερνητικού συνασπισμού, του οποίου ηγείται το ισλαμικό κόμμα Ενάχντα, την ώρα που χιλιάδες ισλαμιστές πραγματοποιούσαν επίσης πορεία στην πρωτεύουσα της Τυνησίας, χωρίς να υπάρχουν πληροφορίες για συγκρούσεις μεταξύ των δύο πλευρών.]

Πώς το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα πήραν το πάνω χέρι στην Τυνησία

της Agnès Rousseaux  (από http://www.bastamag.net/)

Οι πολιτικές λιτότητας εξάγονται εκτός Ευρώπης. Ως αντάλλαγμα για δάνειο από το ΔΝΤ η κυβέρνηση της Τυνησίας δεσμεύτηκε να προβεί σε «δομικές μεταρρυθμίσεις»: αύξηση της τιμής των καυσίμων, προετοιμασία για μελλοντικές ιδιωτικοποιήσεις, και μέτρα υπέρ των τραπεζών….. Στόχος: η μείωση του ύψους του δημόσιου χρέους της Τυνησίας, περισσότερο από το ήμισυ του οποίου συσσωρεύτηκε κατά τη δικτατορία του Ben Ali. Εκλεγμένοι  εκπρόσωποι και κοινωνία πολιτών καταγγέλουν την πράξη αυτή ως  υπονομευτική για τη «δημοκρατία» και την «επανάσταση»

Το ΔΝΤ αποφάσισε να εφαρμόσει τις περίφημες μεθόδους του στην Τυνησία. Ενα εμπιστευτικό έγγραφο που έφεραν στη δημοσιότητα τα  τυνησιακά ΜΜΕ στα τέλη Μάρτη προκάλεσε αμηχανία στους κυβερνητικούς παράγοντες, Ως αντάλλαγμα για το φρέσκο χρήμα του ΔΝΤ [1]  οι τελευταίοι δεσμεύτηκαν σε ένα πρόγραμμα δομικών μεταρρυθμίσεων με ξέφρενο ρυθμό. Στο πρόγραμμα : αύξηση της τιμής των καυσίμων, μείωση της φορολογίας για τις επιχειρήσεις, κατάργηση του πλαφόν επιτοκίων (που θα επιτρέψει στις τράπεζες να αυξήσουν την αποδοτικότητα τους), έλεγχος των δημόσιων επιχειρήσεων στον τομέα της ενέργειας –φυσικό αέριο, ηλεκτρισμός και διυλυστήρια πετρελαίου….Κάτι που προοιωνίζεται ιδιωτικοποιήσεις. Ένα λαχταριστό νεοφιλελεύθερο μενού που η κυβέρνηση ευελπιστεί να σερβίρει στο πιάτο εντός 9 μηνών

Όσο για τη συνταγή φαίνεται να έχει εμπνευστές της τους διεθνείς οικονομικούς οργανισμούς. Σε επιστολή τους στην Christine Lagarde, πρόεδρο του ΔΝΤ, ο υπουργός οικονομικών και ο διευθυντης της Κεντρικής Τράπεζας της Τυνησίας δεσμεύονται να συμβουλευτούν το ΔΝΤ για «κάθε αναθεώρηση» αυτού του προγράμματος απορρύθμισης. Η αντιπολίτευση και η κοινωνία πολιτών εξανίστανται από την παρέμβαση αυτή στην οικονομική πολιτική της χώρας. «Η Τυνησία είναι το πειραματικό εργαστήριο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, που εκμεταλλεύονται την έλλειψη επαγγελματισμού του κοινοβούλιου και της κυβέρνησης¨» σχολιάζει ο Chafik Ben Rouine, εκπρόσωπος του ACET (Ελέγχουμε τις Πιστώσεις προς την Τυνησια)

           Δάνειο κληρονομιά της δικτατορίας

Γιατί όμως ένας τέτοιος χειρισμός; Δεν έχουμε άλλη επιλογή, διατείνεται η κυβέρνηση. Είναι τα εχέγγυα του δανείου που συνάφθηκε. Ενα δάνειο που έρχεται να επιβαρύνει το ήδη καθόλου αμεληταίο χρέος της Τυνησίας των 30 δις σε δινάρια (15 δις ευρώ) [2] . Η εξόφληση του χρέους βρίσκεται στην κορυφή της λίστας των δημοσίων δαπανών. Είναι δηλαδή τριπλάσια από τον προυπολογισμό για την υγεία και πενταπλάσια από τον προυπολογισμό για την απασχόληση !Οι πιστωτές; Η Γαλλία, ο κύριος οικονομικός εταίρος της Τυνησίας[3] , η Παγκόσμια Τράπεζα και η Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων, της οποίας η Γαλλία αποτελεί βασικό μέτοχο.  Περισσότερο από το ήμισυ του τυνησιακού χρέους προέρχεται από την περίοδο του καθεστώτος του Ben Ali (1987-2011). Κάθε τυνήσιος κληρονομεί με τη γέννηση του χρέος 3000 δινάριων (1500 ευρώ) που ανήκουν ουσιαστικά στον Ben Ali παρατηρεί ο αναλυτής Mehdi Khodjet El Khil

Πρέπει η Τυνησία να αποπληρώσει το χρέος της; «η αναγνώριση του δάνειου του δικτάτορα μέσα από την εξακολούθηση της εξυπηρέτησης του αποτελεί πράξη αντεθνική, αντιδημοκρατική και ντε φάκτο συναίνεση στη δικτατορία του» δηλώνει ο Fathi Chamkhi, μέλος του Λαικού Μετώπου και εκπρόσωπος τύπου της Επιτροπής για τη διαγραφή του χρέους του Τρίτου κόσμου. «Η αποπληρωμή αυτού του χρέους στερεί την Τυνησία από εξαιρετικά πολύτιμα οικονομικά μέσα, σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή της ιστορίας της, και επιδεινώνει τον εξωτερικό της δανεισμό.» Μελέτες [4] δείχνουν ότι η Τυνησία έχασε 29 δις ευρώ μεταξύ 1970 και 2010 λόγω διαρροής κεφαλαίων. Ένας επιπλέον λόγος για να δούμε τι συμβαίει με τα οικονομικά της χώρας.

            Ποιος φοβάται τον επανέλεγχο της δανειοδότησης;

Πριν από την εκλογή της Συντακτικής Εθνοσυνέλευσης (ANC ) τον Οκτώβρη του 2011, όλα τα κόμματα είναι σύμφωνα για την πραγματοποίηση επανελέγχου της δανειοδότησης. Ωστε να προσδιοριστεί αν ένα μέρος  του χρέους–εφόσον κριθεί παράνομο- μπορεί να διαγραφεί. Πάνω από εκατό ευρωβουλευτές  υποστηρίζουν την αναστολή πληρωμής του χρέους μέχρις  ότου ολοκληρωθεί ο ανεξάρτητος επανέλεγχος[5] . Το 2012 τυνήσιοι βουλευτές καταθέτου πρόταση νόμου προς αυτή την κατεύθυνση. Σκηνική ανατροπή το φλεβάρη του 2013: εν μέσω της πολιτικής κρίσης που ακολούθησε τη δολοφονία του πολιτικού αρχηγού Chokri Belaïd, ο υπουργός οικονομικών Slim Besbès, αποσύρει το προσχέδιο για επανέλεγχο του χρέους. Ο λόγος : το επίπεδο δανεισμού της Τυνησίας είναι διαχειρήσιμο, δηλώνει. !

«Πρόκειται για απαράδεκτη ανάμειξη της εκτελεστικής εξουσίας στο νομοθετικό έργο», λέει έξαλλος ο Chafik Ben Rouine. « Αντιβαίνει στην επανάσταση και είναι παράνομο να παραγνωρίζεται η αρμοδιότητα της ANC και να επιλέγεται η συμμόρφωση στις οδηγίες του ΔΝΤ¨» επαναστατεί η βουλευτής Mabrouka M’Barek (συνέδριο για τη δημοκρατία, μέλος της κυβερνητικής πλειοψηφίας)που εγκαλεί τον υπουργό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «Γιατί το ΔΝΤ φοβάται τόσο έναν απλό έλεγχο (…) κύριε Besbes θυμίστε μου για ποιον δουλεύετε. Για τον τυνησιακό λαό; Όχι, για το ΔΝΤ βέβαια. Πέστε λοιπόν στους εργοδότες σας πως ο τυνησιακός λαός είναι κυρίαρχος και αποφασισμένος να επανεξετάσει 23 χρόνια δικτατορίας και να ανακαλύψει ποιός χρηματοδότησε τα χρόνια αυτά των βασανιστηρίων και της αστυνομοκρατίας.» Ατμόσφαιρα. Τέλος μάρτη, το Λαϊκό Μέτωπο καλεί σε αναστολή πληρωμής του χρέους για τρία χρόνια ακολουθώντας το παράδειγμα της Αργεντινής, του Ισημερινού ή της Ισλανδίας.

            Θα αναγνωρίσει η Γαλλία τα λάθη της;

Από την πλευρά τους οι πιστωτές, προτιμούν να μιλούν για νέα δάνεια παρά για αναστολές πληρωμών και διαγραφές χρεών. Δάνεια που χρησιμοποιούνται για να χρηματοδοτήσουν τρέχουσες δαπάνες, καταγγέλει η ACET και όχι επενδυτικά προγράμματα που θα έδιναν τη δυνατότητα εξόφλησης των εν λόγω δανείων. Φαύλος κύκλος : η Τυνησία πρέπει να δανειστεί για να πληρώσει τους τόκους του δανείου της ! Και αυξάνει την εξάρτηση της απέναντι στους διεθνείς πεστωτές της. Έτσι το χρέος της Τυνησίας φαίνεται να έχει αυξηθεί κατά 20% τα δύο τελευταία χρόνια…

Ντοβιλ, Μάης 2011. Η σύνοδος των G8 αποφασίζει να «υποστηρίξει» τη μετάβαση της Τυνησίας προς τη δημοκρατία. Και προς την οικονομία της αγοράς. Ένεκα του γεγονότος,  Κατάρ,  Κουβέιτ,  Σαουδική Αραβία και Ευρωπαική Ενωση προχωρούν πιασμένες χέρι χέρι. Ο τότε υπουργός οικονομικών Alain Jupé πηγαίνει στην Τυνησία για να ζητήσει από την προσωρινή κυβέρνηση να εκπονήσει πενταετές οικονομικό πρόγραμμα. Στη βάση αυτού του προγράμματος, δάνειο ύψους ενος δις σε δολλάρια χορηγείται στην Τυνησία από την Ευρωπαική Ένωση, την Παγκόσμια Τράπεζα και τον Γαλλικό Οργανισμό Ανάπτυξης [6]  «Πώς νομιμοποιείται, μια προσωρινή κυβέρνηση, μη εκλεγμένη, να δεσμεύσει οικονομικά τη χώρα με ένα τέτοιο ποσό;» λέει με οργή ο Chafik Ben Rouine. Ένα ερώτημα που δε φαίνεται να απασχολεί τους G8. Kαι ένα επιπλέον δάνειο για την Τυνησία.

Τέλη Μάρτη, η Γερμανία παίρνει την απόφαση να μετατρέψει 60 εκατομμύρια ευρώ του τυνησιακού χρέους σε αναπτυξιακά προγράμματα. Ο Pascal Canfin υπουργός για θέματα ανάπτυξης ανακοινώνει ότι η Γαλλία προτίθεται να ακολουθήσει το γερμανικό παράδειγμα. Ώστε η Εύρώπη αρχίζει να κινητοποιείται για να υποστηρίξει τη δημοκρατική μετάβαση; «Οσο για τους πιστωτές, καρφί δεν τους καίγεται για την Τυνησία, φοβούνται όμως μην εξαπλωθεί η επιδημία. Όλες οι χώρες της Μεσογείου είναι υποψήφιες» εξηγεί ο Chafik Ben Rouine. Η αναγνώριση του παράνομου χρέους, σημαίνει και παραδοχή της παροχής οικονομικής στήριξης στη δικτατορία. Και όπως φαίνεται η ομολογία αυτη δεν είναι εύκολη για ορισμένους

Agnès Rousseaux

Σημειώσεις

[1]  Πρόκειται για δάνειο από το ΔΝΤ ύψους 2,7 δις σε τυνησιακά δινάρια, δηλαδή 4% του ΑΕΠ της χώρας αυτής με πενταετή εξόφληση και περίοδο χάριτος 3 ετών και 3 μηνών. Τα έγγραφα που αντάλλαξαν ΔΝΤ και τυνησιακή κυβέρνηση δημοσιεύτηκαν στην ιστοσελίδα Nawaat.

[2]  To κλάσμα χρέος/ΑΕΠ της Τυνησίας αντιστοιχεί στο 136% του ΑΕΠ για το 2011. Το ποσοστό δανεισμού της είναι δηλαδή υψηλότερο αυτού της Γαλλίας οπου το εν λόγω κλάσμα αντιστοιχεί στο 90%

[3] . Πιστωτης  ύψους 1,7 δις ευρώ , το ήμισυ δηλαδή του χρέους της τυνησίας .

[4] Capital Flight from North African Countries,  Léonce Ndikumana; James K. Boyce, Political economy reseach institute, Novembre 2012.

[5]  Στις 10 ¨Μαίου 2012 το Ευρωκοινωβούλιο υιοθέτησε απόφαση σχετικά με τη στρατηγική της  ΕΕ σε θέματα εμπορίου και επενδύσεων που αφορούν το νότο της Μεσογείου μετά τις επαναστάσεις της  Αραβικής Ανοιξης σύμφωνα με την οποία « το εξωτερικό δημόσιο χρέος των χωρών της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής κρίνεται επαχθές δεδομένου ότι συσσωρεύτηκε από δικτατορικά καθεστώτα, κυρίως μέσα από τον προσωπικό πλουτισμό των πολιτικών και οικονομικών ελιτ και την αγορά όπλων που συχνά χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του ίδου του λαού των χωρών αυτών.

[6] . Μέχρι τώρα το υψηλότερο δάνειο που είχε χορηγηθεί στην Τυνησία από την Παγκόσμια Τράπεζα ήταν της τάξης των 250 εκατ. Δολάρια.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s