Η αναπτυξη του αντιδραστικου λαϊκισμου και του νεο-φασισμου στην Ευρωπη

Του Joël Périchaud, γραμματέα υπεύθυνου για τις δημόσιες σχέσεις του Κόμματος Λαϊκής Χειραφέτησης (PEP, πρώην  MPEP) *

Για να αναπτύξουμε το θέμα αυτό, θα χρειαστεί να προσδιορίσουμε, πρώτα, εν συντομία, για τι πράγμα μιλάμε αρχίζοντας από τον «αντιδραστικό λαϊκισμό».

Λαϊκισμός : όρος ασαφής και πολυσυλλεκτικός

Ο λαϊκισμός είναι ένας όρος ασαφής, βολικός, πολυσυλλεκτικός, που επανενεργοποιείται προκειμένου να αμαυρώσει τις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη, να δυσφημήσει τους πρωταγωνιστές τους (ηγέτες και λαό). Και δείχνει να τα καταφέρνει! Ο Alexandre Adler (Le Figaro 18-8-04) είχε αποκαλέσει τον τσαβισμό «αντισημιτικό λαϊκισμό» και τον μιγάδα πρόεδρο Hugo Chavez «μπολιβαριανό γορίλα».

Την έννοια του λαϊκισμού τη βρίσκουμε ήδη στην αρχαία Ρώμη με το Σπάρτακο –αφορούσε όμως περισσότερο τον τρόπο διακυβέρνησης παρά το περιεχόμενο μιας πολιτικής. Λαϊκιστές συναντάμε το 19ο αιώνα στη Ρωσία, τις ΗΠΑ, το Μεξικό, τον δε 20ο αιώνα στη Λατινική Αμερική, ως επί το πλείστον προοδευτικούς : οι πρόεδροι Lazaro Cardenas (Mεξικό 1934-40), Haya de la Torre ( Περού, λαϊκή επαναστατική συμμαχία για την Αμερική), Velasco Alvarado ( Περού 1968-75, πρόεδρος της επαναστατικής κυβέρνησης), Paz Estensorro (4 φορές πρόεδρος της Bολιβίας), ο κολομβιανός ηγέτης Eliecer Gaitan, ο αντιφατικός Peron με την αναπόφευκτη Εvita του.

Ακολουθούν οι «νέο-λαϊκιστές» από το χώρο του άκρατου φιλελευθερισμού : Carlos Menem ( Αργεντινή 89-99) και Alberto Fujimori ( Περού 1990-2000)– ακραία αυταρχικοί, διεφθαρμένοι, προχώρησαν σε μαζικές ιδιωτικοποιήσεις, και στράγγισαν από τις χώρες τους και την τελευταία σταγόνα δημοκρατίας.

Ο λαϊκισμός εμφανίζεται ως έννοια δύσκολα οριοθετούμενη, αμφιλεγόμενη, ρευστή, που μεταβάλλεται ανάλογα με το πλαίσιο και τους συσχετισμούς δύναμης με έντονα αρνητικούς σημασιολογικούς συσχετισμούς στην Ευρώπη. Η αρνητική αυτή σημασιοδότηση είναι πολύ λιγότερο έντονη, και μάλιστα σε κάποιες περιπτώσει ο λαϊκισμός εκλαμβάνεται ως θετικό στοιχείο, στην περίπτωση της λατινικής Αμερικής, που βρίσκεται εκτεθειμένη σ έναν πανίσχυρο ιμπεριαλισμό. Θα πρέπει λοιπόν να εξετάζουμε κάθε φορά το περιεχόμενο των εφαρμοζόμενων πολιτικών και τη θέση των λαϊκών τάξεων. Συχνά η έννοια του λαϊκισμού εμπεριέχει στοιχεία ριζοσπαστικής κριτικής στη δημοκρατία του φιλελευθερισμού , στην κοινωνίας της ανισότητας και στη διαφθορά των ελίτ.

Κάποιος που είναι προσκείμενος στο λαό θα μπορούσε επομένως να είναι «λαϊκιστής».

Στη Γαλλία, αλλά και στην Ευρώπη, ο λαϊκισμός εμφανίζεται γενικά στον αντίποδα της δημοκρατίας, ταυτίζεται δε με τον αυταρχισμό, την αντι-διανόηση. Οι πρόεδροι Hugo Chavez και τώρα ο Μaduro , ο Evo Morales (Βολιβία από το 2006), ο Rafael Correa (Ισημερινός από το 2007), οι οποίοι ασκούν μια πολιτική που ετυμολογικά «στοχεύει στην υπεράσπιση των συμφερόντων του λαού» και τηρούν τις υποσχέσεις τους, είναι λαϊκιστές, δηλαδή σύμφωνα με την κρατούσα αντίληψη, μονάρχες (ηγέτες με απολυταρχικά χαρακτηριστικά και προσωποπαγή άσκηση εξουσίας).

Το να κυβερνάς για το λαό και μαζί με το λαό μέσα από μια άμεση και διαρκή αμφίδρομη σχέση καταλήγει τελικά, σύμφωνα με την κρατούσα αντίληψη, να σε χρεώνει με τον τίτλο του «δικτάτορα». Η αναζήτηση σχημάτων που να συμπληρώνουν μια υποβαθμισμένη αντιπροσωπευτική δημοκρατία, καταδικάζει στην πολιτική κατακραυγή. Η προσπάθεια «εκδημοκρατισμού της δημοκρατίας», αναζήτησης νέων πεδίων λαϊκής έκφρασης και εξουσίας παραπέμπει, με βάση την κρατούσα αντίληψη, σε γκούλαγκ, όταν ο σύγχρονος « λατινοαμερικάνικος λαϊκισμός» είναι αυτούσια η λαϊκή συμμετοχή στο εργοτάξιο της λαϊκής χειραφέτησης.

Αντί να προσπαθούμε να εξηγήσουμε ποιος λαϊκισμός είναι καλός σε αντίθεση με τον κακό λαϊκισμό , κάτι που θα μας παρέσυρε σε ατελείωτη συζήτηση, προτιμούμε να πούμε ότι η έννοια αυτή δεν αντιστοιχεί σε καμία συγκροτημένη πραγματικότητα και ότι αυτό που εμείς υπερασπιζόμαστε είναι οι εξουσιαζόμενες τάξεις, δηλαδή τα λαϊκά συμφέροντα.

Αντιδραστικός

Ο όρος κάνει την εμφάνιση του στη διάρκεια της γαλλικής επανάστασης του 1789 όπου χαρακτηρίζει το κίνημα όσων αντιτίθενται στις αλλαγές που εισήγαγαν οι επαναστάτες ζητώντας επαναφορά στο παλαιό καθεστώς.

Στο κομουνιστικό μανιφέστο ο Κarl Marx λέει πως οι μεσαίες τάξεις «…..πολεμούν τους αστούς γιατί αποτελούν απειλή για την ύπαρξη τους ως μεσαίων τάξεων. Δεν είναι λοιπόν επαναστατικές αλλά συντηρητικές και δη αντιδραστικές : επιζητούν να αναστρέψουν τον ρου της ιστορίας».

Ο όρος «αντιδραστικός» είναι το αντίθετο του «επαναστατικός, προοδευτικός».

Η αντιδραστική λοιπόν σκέψη απορρίπτει το παρόν που το θεωρεί «κατάντια» και κηρύττει την επιστροφή σε ένα παρελθόν , εξιδανικευμένο θα λέγαμε , μέσα από την κατάργηση μιας σειράς εξελίξεων στον κοινωνικό , οικονομικό, πολιτικό τομέα, στα ήθη και άλλα.

Αυτό ακριβώς κάνουν οι κυβερνήσεις της δεξιάς και της αριστεράς που εναλλάσσονται εφαρμόζοντας τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που γνωρίζουμε.

Η κρατούσα αντίληψη παίζοντας τεχνηέντως και συντηρώντας το αρνητικό φορτίο της λέξης λαϊκιστής, ανακατώνοντας σκόπιμα χωρίς διακρίσεις τον λαϊκισμό της δεξιάς και της «αριστεράς», προσπαθεί να αποδείξει ότι οι υπέρ του λαού πολιτικές θα οδηγούσαν αναπόφευκτα σε μια δικτατορία και ως εκ τούτου είναι αρρωστημένες και ανεφάρμοστες. Για ποιο σκοπό ; Μα για να αναγκάσει τις εξουσιαζόμενες τάξεις να δεχτούν ότι δεν έχουν άλλη επιλογή από αυτή των «υπεύθυνων» κομμάτων : δηλαδή το σοσιαλιστικό ή το ρεπουμπλικανικό (πρώην UMP). Στο πλαίσιο αυτής της τακτικής που υιοθετούν οι τάξεις εξουσίας, η άκρα δεξιά, έτσι όπως την ενσαρκώνει το ΕΜ [Εθνικό Μέτωπο, Front National στη Γαλλία] , καλείται να παίζει το ρόλο του σκιάχτρου προκειμένου να επαναφέρει –μέσα από το τάχα δημοκρατικό αντανακλαστικό– τους αναποφάσιστους και όσους τυχόν χάθηκαν στο δρόμο προς τη μόνη συνετή ψήφο, αυτή στο γνωστό δίδυμο (σοσιαλιστικό κόμμα-ρεπουμπλικανικό κόμμα).

Ας έρθουμε τώρα στο νεοφασισμό

Εδώ βρισκόμαστε σ΄ ένα άλλο πλαίσιο. Θα πρέπει να κάνουμε τη διάκριση μεταξύ ακροδεξιάς και φασισμού ή και νεοφασισμού.

Τα ακροδεξιά κινήματα ή κόμματα είναι πολλά και διάφορα. Στηρίζονται όμως σε ιδεολογικές βάσεις που περιλαμβάνουν πολλά κοινά σημεία. Πατριωτικό φρόνημα, ιδέα του έθνους, τήρηση της παράδοσης, έντονη προσήλωση σε αξίες που σχετίζονται με το έθνος, την ταυτότητα ή ακόμα πολιτιστικές ή και θρησκευτικές αξίες στον δε τομέα των οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων διατύπωση μιας κριτικής στο καθεστώς που να μοιάζει οικεία στα λαϊκά στρώματα. Η ξενοφοβία και τα περί έλλειψης ασφάλειας αποτελούν επίσης μέρος αυτής της κοινής ιδεολογικής βάσης   μαζί με το μίσος για το συνδικαλισμό.

Εκτός από τις λιγότερο ή περισσότερο δυσμενείς εθνικές συγκυρίες στο πλαίσιο των διάφορων κρατών , οι κοινοί παράγοντες που συνδέονται με την άνοδο της άκρας δεξιάς στην Ευρώπη είναι η μετανάστευση από τις αραβικές χώρες και την Αφρική, η παγκοσμιοποίηση (που συνδέεται με αποβιομηχάνιση και άνοδο της ανεργίας) και η ΕΕ.

Ο φασισμός είναι το πολιτικό σύστημα στο οποίο συναντώνται λαϊκισμός, εθνικισμός και ολοκληρωτισμός στο όνομα της εξυπηρέτησης ενός ανώτατου συλλογικού ιδεώδους. Αντιτίθεται μετωπικά στην κοινοβουλευτική δημοκρατία και το κράτος ελευθερίας όπως νοείται αναφορικά με τη διασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων. Ο όρος «νεοφασισμός» αναφέρεται στην ιδεολογία και στο σύνολο των κινημάτων που εμπνέονται από το φασισμό. Τέτοια κινήματα συχνά κατακερματισμένα σε μορφή γκρουπούσκουλων υπάρχουν ήδη από το τέλος του πολέμου (MSI 1946 , Ιταλία ) σε όλες της χώρες της ΕΕ. Συγκεντρώνουν νοσταλγούς του φασισμού ενώ κάποια είναι απροκάλυπτα νεοναζιστικά.

Αν και παρεμβαίνουν στη δημόσια ζωή με τρόπο θεαματικό και θορυβώδη, μπορούμε ωστόσο να συμπεράνουμε ότι αποτελούν πραγματική απειλή για τις χώρες μας; Δεν διαθέτουμε στοιχεία μιας ανάλυσης αυτού του είδους. Ακόμα και αν σε κάποιες χώρες της Ευρώπης, όπως η Ουκρανία, αποτελούν τώρα το οπλισμένο χέρι και στήριγμα της κυβέρνησης Porochenko, προηγουμένως είχαν υποστηρίξει την πορτοκαλί επανάσταση του φιλοευρωπαίου Louchtchenko.

Μπορούμε να μιλήσουμε για άνοδο του νεοφασισμού στην Ευρώπη; Αναμφίβολα στην περίπτωση κάποιων χωρών, όπου κινήματα καθαρά νεοφασιστικά πετυχαίνουν σημαντικά αποτελέσματα. Αλλά το πιο ανησυχητικό είναι η άνοδος της ακροδεξιάς που ενορχηστρώνεται από τα κυβερνητικά κόμματα δεξιά και αριστερά προκειμένου να εξασφαλίσουν την –έστω και εναλλάξ– παραμονή τους στην εξουσία.

Το παράδειγμα του Εθνικού Μετώπου (ΕΜ, Front National) στη Γαλλία

Η ιστορία μάς έχει διδάξει πως τα δεξιά κόμματα –τόσο τα ακροδεξιά όσο και τα φασιστικά– ευδοκιμούν σε συνθήκες κοινωνικής εξαθλίωσης, στην ανεπάρκεια των «παραδοσιακών» κομμάτων ή στην βούληση τους να ρυθμίσουν μια κρίση σε βάρος των εξουσιαζόμενων τάξεων. Αυτό συμβαίνει σήμερα. Οι εξουσιαζόμενες τάξεις δε διαθέτουν εργαλείο, κόμμα που να υπερασπίζεται πραγματικά, σημείο προς σημείο, τα συμφέροντα τους. Στρέφονται λοιπόν προς αυτούς που δείχνουν –έστω και ψευδεπίγραφα– να λαμβάνουν κάπως υπόψιν τα συμφέροντα τους.

Η δαιμονοποίηση και μόνο του ΕΜ από τα άλλα πολιτικά κόμματα, και κυρίως από αυτά της αριστεράς και της άκρας αριστεράς, είναι όλο και πιο αναποτελεσματική, καθώς ρίχνει νερό στο μύλο της ψήφου στο ΕΜ.

Καταλήγει σε μετατροπή του πολιτικού διάλογου σε σύγκρουση στο πεδίο των ηθικών αρχών, σε σύγκρουση του Καλού με το Κακό. Το κακό, που είναι μάλιστα το απόλυτο κακό, αυτό από το οποίο θα πρέπει να απαλλαγούμε, δεν αφήνει κανένα περιθώριο για ιδεολογική αντιπαράθεση. Πρόκειται γι αυτό ακριβώς που κάνει το ίδιο το ΕΜ απέναντι στους εχθρούς τους : τους μετανάστες, στους οποίους καταλογίζει ότι παίρνουν τη δουλειά από τους Γάλλους και διαλύουν το έθνος. Αυτή η διπλή δαιμονοποίηση των μεν εναντίον των δε, δεν μπορεί παρά να ενισχύει αυτούς που αισθάνονται ότι το σύστημα τους έχει εγκαταλείψει και που μέσα από τη δαιμονοποίηση του ΕΜ βλέπουν να επιβεβαιώνονται οι λόγοι της δικής τους απόρριψης από το σύστημα. Δεν τους μένει παρά ένα βήμα για να βρεθούν στις γραμμές του ΕΜ.

Η αντιφασιστική ρητορική είναι ένα από τα στοιχεία δαιμονοποίησης του ΕΜ. Μόνο που παραμένει στον αέρα και συμβάλει στην επιτυχία του. Δεν υπάρχει φασιστική απειλή στη Γαλλία, όπως εξάλλου και στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, με εξαίρεση την Ουκρανία. Όλη αυτή η κούφια ρητορική το μόνο που πετυχαίνει είναι να συμβάλλει στο να παραμένει το ΕΜ στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής στη Γαλλία και να ευνοεί τη στρατηγική του σοσιαλιστικού κόμματος και των ρεπουμπλικανών : To EΜ δεν είναι φασιστικό κόμμα, έστω και αν μέρος των ηγετών και των οπαδών του είναι φασίστες. Η εκλογική βάση του ΕΜ δε συγκροτείται σε καμία περίπτωση πάνω σε φασιστική βάση, αλλά το αντίθετο, έστω και μέσα από πολλές αντιφάσεις. Συναντά κανείς καθαρά ρατσιστικές και ξενόφοβες αντιλήψεις, αυταρχικές ροπές, να συγκατοικούν με κοινωνικές διεκδικήσεις από το χώρο της αριστεράς και του συνδικαλισμού για την απασχόληση, τους μισθούς. Αυτό που ζητά η συντριπτική πλειοψηφία των εκλογέων αυτών είναι πρώτα και κύρια το τέλος της λιτότητας, της ανεργίας και η επιστροφή στην εθνική κυριαρχία. Η επανασύσταση του πλαίσιου της Γαλλικής Δημοκρατίας φαίνεται ως αίτημα της εκλογικής αυτής βάσης. Το αντίθετο δηλαδή απ΄ ό, τι ίσχυσε κατά τις απαρχές της ανόδου του φασισμού στη Γαλλία το 1934. Η άνοδος του ΕΜ δεν έχει ως στόχο να καταλύσει το δημοκρατικό πλαίσιο, όπως συνέβαινε τη δεκαετία του 30, αλλά τουναντίον να το επαναφέρει. Οι ηγέτες του ΕΜ κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να μη γίνεται ορατή η φασιστική πλευρά του εαυτού τους. Αυτό που προσπαθούν να επιτύχουν είναι η ευρεία συσπείρωση και αποφεύγουν προπαντός να δίνουν την εικόνα ακροδεξιού κόμματος. Από την άλλη οι τάξεις που ασκούν εξουσία δεν πέφτουν έξω και δεν υποστηρίζουν το ΕΜ. Στη Γερμανία του ΄20 και του ΄30 αντίθετα, οι εξουσιάζουσες τάξεις ( οι καπιταλιστές) υποστήριξαν ενεργά τον Χίτλερ, κυρίως οικονομικά. Δεν ισχύει κάτι τέτοιο σήμερα με το ΕΜ.

Πριν από τον πόλεμο, οι εξουσιάζουσες τάξεις ήθελαν να πολεμήσουν τον κομμουνισμό και τα φασιστικά κόμματα ήταν το πιο ασφαλές εργαλείο για να το πετύχουν. Η «κομμουνιστική» απειλή είναι σήμερα απούσα, οι τάξεις της εξουσίας όμως διαθέτουν ένα άλλο επικίνδυνα αποτελεσματικό εργαλείο για την αλλοτρίωση των λαών: Την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν θέλουν να κλονιστεί αυτό το σύστημα που με τόσο κόπο έστησαν. Έχουν ανάγκη το ευρώ και δεν είναι διατεθειμένες να παρακολουθήσουν τις αποκλίσεις και παλινωδίες του ΕΜ στο ζήτημα αυτό. Αυτό είναι το κατεξοχήν σημείο που κάνει το ΕΜ επικίνδυνο γι αυτές σε περίπτωση που από κόμμα διαμαρτυρίας γινόταν κυβερνητικό κόμμα.

Στις 21 Απρίλη 2002 ο σοσιαλιστής υποψήφιος Lionel Jospin είχε αποκλειστεί από το δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών. Για πρώτη φορά πέρναγε στο δεύτερο γύρο ο υποψήφιος του ΕΜ προκαλώντας αυτό που όλοι χαρακτήρισαν «πολιτικό σεισμό». Έκτοτε δεν έγινε καμία προσπάθεια ούτε από το σοσιαλιστικό κόμμα ούτε από το ρεπουμπλικανικό ( UMP) ούτε από το μέτωπο της αριστεράς προκειμένου να αναλυθεί αυτή η κατάσταση και να δοθούν κατάλληλες απαντήσεις.

Πολλοί εξακολουθούν να αναρωτιούνται γιατί το ΕΜ εμφανίζεται ως αντισυστημική δύναμη, ενώ η αριστερά της αριστεράς δεν το πετυχαίνει. Ή γιατί η κοινωνική οργή επιλέγει το ΕΜ για να εκφραστεί, αντί να το κάνει μέσα από τις διάφορες εκδοχές της αριστεράς. Η απάντηση για μας είναι πολύ απλή:

Τα κόμματα της σημερινής αριστεράς εξακολουθούν να κωφεύουν στα ζητήματα που απασχολούν το λαό, με πρώτο αυτό της ανεργίας, η επίλυση του οποίου δεν είναι δυνατή παρά μόνο μέσα από την αποπαγκοσμιοποίηση. Τα κόμματα αυτά που σαρώνονται σήμερα φέρουν βαριά ευθύνη για το ότι σημαντικό μέρος του λαού επιλέγει μέσα στην απόγνωση του το ΕΜ.

Το ΕΜ εκφέρει εν μέρει ένα λόγο που θα έπρεπε να είναι ο λόγος των λεγόμενων κομμάτων της αριστεράς στα ζητήματα της ΕΕ και του ευρώ, στον προστατευτισμό , το έθνος, την προστασία των πολιτών από την παγκοσμιοποίηση, το ρόλο του κράτους… Το μίσος όμως για τη Γαλλία και το Έθνος που διαπνέει μεγάλα τμήματα της αριστεράς δεν τους επιτρέπει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τη διπροσωπία του ΕΜ, για το οποίο το γαλλικό έθνος είναι μόνο έθνος λευκών απέναντι σε μαύρους και άραβες, με τον Γάλλο να βρίσκεται απέναντι στον Ισπανό, τον Ιταλό, τον Έλληνα. Για το ΕΜ, η Γαλλία ως έθνος δεν ορίζεται ως κατεξοχήν πεδίο ταξικής πάλης. Για το ΕΜ είναι ανύπαρκτη η Γαλλία του Διαφωτισμού, της παρισινής κομμούνας, του λαϊκού μετώπου , της Αντίστασης, των εργατικών κινητοποιήσεων και των φοιτητικών αγώνων του Μάη και Ιούνη 68.

Το Μέτωπο της Αριστεράς εμφανίζεται διασπασμένο, χωρίς συνοχή. Βρίσκεται σε βαθύ στρατηγικό και οργανωτικό αδιέξοδο. Αν θέλει να συνεχίσει να υπάρχει, θα πρέπει να εντάξει στη στρατηγική και το πρόγραμμα του 3 ριζικές αλλαγές , που είχε προτείνει ανεπιτυχώς το κόμμα μας 5 χρόνια πριν. Κατ αρχήν να πάρει αποστάσεις από το σοσιαλιστικό κόμμα. Θα πρέπει να ειδωθεί όπως πραγματικά είναι: το πιο αποτελεσματικό κόμμα στην προάσπιση των συμφερόντων των εξουσιαζόμενων τάξεων. Κατόπιν το Μέτωπο της Αριστεράς θα πρέπει να δείξει πως αγαπά τη Γαλλία και πιστεύει στο μέλλον του λαού μας. Γιατί εμφανίζεται σα να απορρίπτει το Έθνος , μέσα από την άρνηση του να αγωνιστεί για να ανακτηθεί η εθνική κυριαρχία. Τέλος θα πρέπει να πάρει ξεκάθαρα θέση υπέρ της εξόδου από την ΕΕ το ευρώ και υπέρ της αποπαγκοσμιοποίησης.

Θα μπορέσουν οι στρατευμένοι στο Μέτωπο της Αριστεράς να επιτύχουν να ανοίξει ο διάλογος σε ζητήματα που για την ώρα φαίνεται να έχει κλείσει οριστικά; Αν αυτό δε γίνει, το μέτωπο της Αριστεράς θα έχει αποδείξει ότι δεν επιδέχεται εκ των ένδον μεταρρύθμιση – όπως ακριβώς και η ΕΕ– και ως εκ τούτου θα πρέπει να εγκαταλειφθεί προκειμένου να οικοδομηθεί κάτι νέο. Το M’PEP, που έγινε Kόμμα Λαϊκής Χειραφέτησης ( Parti d’Emancipation Populaire, PEP) μετά το συνέδριό του τον Ιούνιο 2015 , είναι πρόθυμο να υποδεχτεί αδελφικά όλους τους παλιούς αγωνιστές του Μετώπου της Αριστεράς που θα θελήσουν να προχωρήσουν πάνω σ΄ αυτές τις βάσεις. Μέσα από αυτά έγινε νομίζω σαφές γιατί δεν υπαγόμαστε πλέον στο Μέτωπο της Αριστεράς και γιατί δεν το υποστηρίζουμε εκλογικά.

Ως συμπέρασμα ο αποτελεσματικός αγώνας ενάντια στην άκρα δεξιά περνάει υποχρεωτικά μέσα από κόμματα αποφασισμένα να υπερασπιστούν τα συμφέροντα των εξουσιαζόμενων τάξεων, μέσα από την απόλυτη ρήξη με τις πολιτικές των συστημικών κομμάτων και στο πλαίσιο της εθνικής κυριαρχίας. Το Κόμμα της Λαϊκής Χειραφέτησης είναι η αιχμή του δόρατος.

*Eισήγηση στο αντι-ΕΕ Φόρουμ της Αθήνας, 26-28 Ιούνη 2015

4 comments

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s